قانون کار و شمول آن بر کادر درمان

 

البته بسیاری از افراد تابع قانون کار نیستند، مثلا کارکنان رسمی و پیمانی تابع قانون مدیریت خدمات کشوری و نیز اعضای رسمی هیات علمی دانشگاه و شهرداری و نهضت سوادآموزی و… تابع مقررات استخدامی خاص خود هستند.

 

بنابراین این مبحث فقط شامل تابعین قانون کار، یعنی؛ کارکنان شرکتی، روزمزد، مستخدمین تابع قانون کار دولت و پزشکان و کادر درمان مطبها، مراکز و موسسات درمانی می‌شود.

 

حداکثر ساعات کار در شبانه‌روز ۸ ساعت و در هفته مجموعا ۴۴ ساعت

 

انواع ساعات کار (صبح‌کار ۶ تا ۱۴، عصرکار ۱۴ تا ۲۲ و شب‌کار ۲۲ تا ۶)

 

اضافه‌کاری: به ازای هر ساعت اضافه‌کار از ۸ ساعت در روز یا ۴۴ ساعت در هفته، ۴۰% اضافه‌مزد بر هر ساعت کار

 

نوبت‌کاری یعنی گردش کار در طول یکماه در مشاغل نیازمند به انعطاف ساعات کار یا مشاغل سخت با نوبتهای صبح و عصر و شب و دریافت فوق‌العاده نوبت‌کاری علاوه بر مزد در نوبت‌کاری صبح و عصر ۱۰% و در نوبت‌کاری صبح و عصر و شب  ۱۵% و در صورتی که نوبتها به صبح و شب و یا عصر و شب بیفتد ۲۲.۵%

 

مثال: نوبت‌کاری صبح و عصر: ده روز صبح و ده روز عصر یا ده روز صبح و ۵ روز عصر و تکرار (اگر مثلا ۲۰ روز صبح و ۱۵ روز عصر کار کند نوبت‌کاری نخواهد بود چون در طول ۳۵ روز (نه یکماه) تکرار می‌شود یا مثلا ۳۰ روز صبح کار و ۳۰ روز عصر کار باشد)

 

شب‌کاری: ساعات کار صرفا در شب بدون نوبت‌کاری (۲۲ تا ۶) و افزایش ۳۵% دستمزد در ساعات کاری شب

(نکته: الف: نوبت‌کاری که در شب هم گردش دارد مشمول این قانون نیست.

ب: افراد روزکار که بخشی از کار به شب منتقل شده باشد مانند شیفت‌های نوبت‌کاری ۱۲ ساعت کار ۱۲ ساعت استراحت یا ۱۲ ساعت کار ۲۴ ساعت استراحت به ازای هر ساعت شب‌کاری مشمول ۳۵% اضافه مزد بر هر ساعت هستند)

 

جمعه کاری: ۴۰% اضافه بر مزد روزانه کارگر (شامل نوبت‌کاری و اضافه‌کاری هم هست)

 

تعطیلات رسمی کاری بجز جمعه: رویه فعلی مشمول قانون اضافه‌کاری ماده ۵۹ (شامل نوبت‌کاری و اضافه‌کاری هم هست)

 

ماده ۵۱: ساعات در نظر گرفته شده برای غذا و استراحت جزو ساعات کار نیست بجز در ماه مبارک رمضان.

 

مثال آموزشی: ماه اردیبهشت ۳۱ روزه سال ۱۴۰۳، ۴ روز جمعه و یک روز تعطیل رسمی و ۲۶ روز کاری دارد.

 

کارگری با مزد روزانه ۷۳.۳۰۰ تومن (ماهانه ۲.۱۹۹.۰۰۰) به صورت نوبتی از ساعت ۸ صبح تا ۱۶ و هفته بعدی از ساعت ۱۶ تا ۲۴ حتی روزهای تعطیل کار می‌کند و روزهای جمعه هم یک جمعه در میان از ساعت ۸ تا ۱۲ سر کار بوده است و روزی نیم ساعت جهت صبحانه یا ناهار کار را تعطیل و در این ماه از یک روز کامل و یک روز ۴ ساعت از مرخصی استفاده کرده است.

 

ابتدا ۴۴ ساعت کار در هفته تقسیم بر ۶ روز هفته می‌گردد تا میزان ساعات کاری در روز محاسبه شود (۷/۳۳) این عدد در ۲۶ روز کاری اردیبهشت ضرب می‌گردد و ساعات کاری موظفی ۱۹۱ ساعت به دست می‌آید.

 

این کارگر ۲۵ روز، روزی ۷/۵ ساعت (نیم ساعت کسر غذا) و دو جمعه ۸ ساعت اضافه و روز تعطیل ۸ ساعت اضافه و کسر ۴ ساعت مرخصی مجموعا ۲۰۳ ساعت کار کرده است.

 

ساعت اضافه‌کاری: ۲۰۳-۱۹۱=۱۲ ساعت

فوق‌العاده ساعتی اضافه‌کاری: مزد روزانه تقسیم بر ۷/۳۳ × ۱/۴=۱۴.۰۰۰ تومان × ۱۲ ساعت = ۱۶۸ هزار تومان فوق‌العاده اضافه‌کاری ماهانه.

دقت شود در این قسمت مزد روزانه باید به مزایای به تبع شغل اضافه شود مثلا به دلیل حق سنوات یکساله کارگر در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۷۰ هزار تومن به مزد ثابت اضافه شود)

 

ساعات جمعه‌کاری: ۸ ساعت (فوق‌العاده ساعتی جمعه‌کاری: مزد روزانه تقسیم بر ۷/۳۳ ×  ۰/۴ = ۴۰۰۰ × ۸ ساعت = ۳۲.۰۰۰ تومان فوق‌العاده جمعه‌کاری ماهانه)

 

ساعت تعطیل‌کاری: ۸ ساعت (در اضافه کار بالا محاسبه شد ولی جمعه کاری هم اضافه‌کار و هم جمعه‌کاری را شامل می‌شود)

 

ساعت نوبت‌کاری: صبح و عصر (محاسبه حقوق نوبت‌کاری صبح و عصر)  مزد ساعتی در روزهای ماه (۷۳.۳۰۰) در ۳۱ در ۱۱۰% = ۲.۴۹۹.۵۳۰ تومان که منهای حقوق ثابت ماهانه ۲.۱۹۹.۰۰۰ = ۳۰۰.۵۳۰ تومان

 

محاسبه یک ساعت شبکاری‌: مزد روزانه تقسیم بر ۷/۳۳ ضربدر ۱/۳۵ =۱۳.۵۰۰ ضرب در ۱۵ شیفت عصر با دو ساعت شب‌کاری (۳۰ ساعت) = ۴۰۵.۰۰۰ تومان

 

بنابراین اعداد ۱۶۸ و ۳۲ و ۳۰۰ و ۴۰۵ هزار تومان باید بر حقوق ثابت ماهانه ۲.۱۹۹.۰۰۰ تومان فرد اضافه گردد. (لازم به ذکر است روز تعطیلی کارگر در اردیبهشت و نیز قانون بهره‌وری در این محاسبه جهت ساده سازی محاسبه، ملاک نشده است همچنین جمعه‌کاری بر مزد روزانه ولی اضافه‌کاری و تعطیل رسمی کاری بر مزد ساعتی اعمال می‌شود)